İçeriğe geç

5N1K Kuralı

Sosyal Medya platformu Twitter’daki yalan, yanıltıcı haberler, gündemi meşgul ediyor. Geçtiğimiz günlerde ABD Başkan Yardımcısı Mike Pence’in seyahatini iptal edip Beyaz Saray’a dönmesi, Türkiye’de gündem oldu. Twitter’da ‘Donald Trump’ başlığıyla birlikte ortaya çıkan yalan haberler sadece genç kullanıcıları değil, siyasi analiz yaptığını iddia eden bazı Twitter hesaplarını da etkiledi. Siyaset analizi yapan hesaplar bile “Trump Öldü” , “Uzaylılar Geldi”, “Beyaz Saray’da Hareketlilik var” gibi yorumlar yaptılar. Halkı yanlış bilgilendiriyorlar. Bu sorun 5N1K kuralı ile çözülebilir.

Oluşan bilgi kirliliği bir ihtiyacı ortaya çıkarıyor; güvenilir haberlere, bilgilere nasıl ulaşırız? Tüyolar nedir?

1. 5N1K

Gazetecilik terimi olan 5N1K, ne? nerede? ne zaman? nasıl? neden? ve kim? sorularından oluşur. Bir haber yazısı, 5N1K, kuralından en az 3 soruya cevap vermelidir. Bu soruların cevabının yer almadığı haberler eksiktir.

Başka bir deyişle, sosyal medyada veya Whatsapp gruplarında karşılaşacağınız haberlere; Ne olmuş? Nerede olmuş? Nasıl olmuş? Neden olmuş? Ne zaman olmuş? Kim yapmış? sorularını sorun. Alacağınız cevaplar sizi gerçeklere ulaştıracaktır.

2. Kaynak

Karşılaştığınız haberlerin kaynağını araştırın. Haberin gerçek olup olmadığı kaynağından belli olur. Belirli yayın organlarına veya üniversitelere dayanmayan bilgiler çoğunlukla yanıltıcı haberlerdir.

Başka bir deyişle, haberi yayınlayan Twitter hesabı veya internet sitesi haberi nereden bulmuştur araştırın. Haberin kaynağının güvenilir olmaması yalan veya yanıltıcı haber olduğuna işarettir.

3. Sabır

Twitter’da veya Whatsapp gruplarında bir haberle karşılaştığınızda, düşünmeksizin etrafınıza yaymak yerine, bekleyin fevri davranmayın. En büyük hatalar aceleci davranmaktan çıkar.

Sırasıyla, 5N1K kuralını uygulayın, haberin kaynağını araştırın ve aceleci davranmayın.

İlk Yorumu Siz Yapın

    Bir cevap yazın

    E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir